ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ

Ο ορισμός της πεζοπορίας, σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια Britannica είναι ότι: η πεζοπορία είναι μια φυσική δραστηριότητα που χρησιμοποιεί το περπάτημα ως μέσο, με σκοπό την ψυχαγωγία, την εκγύμναση και την βελτίωση της φυσικής κατάστασης του ανθρώπου.

Περίπου ενάμιση εκατομμύριο έτη πριν η ανθρωπότητα έμαθε πώς να στέκεται και να περπατάει. Κατά κάποιο τρόπο θα μπορούσατε να πείτε ότι η πεζοπορία αναπτύχθηκε από την Παλαιολιθική Εποχή.

Σύμφωνα με την ιστορία της φυσικής κατάστασης, οι πρώτες κοινωνίες των ανθρώπων ήταν οργανωμένες σε ένα νομαδικό τρόπο ζωής.

Οι συνεχείς μετακινήσεις για τις ανάγκες εύρεσης τροφής, πρόσφεραν την απαραίτητη σωματική δραστηριότητα με ένα απόλυτα φυσικό τρόπο.

Όταν οι άνθρωποι ακούν την λέξη πεζοπορία, συνήθως σκέπτονται το δάσος, την ύπαιθρο, την φύση και την ελευθερία που προσφέρουν όλα αυτά. Για τους περισσότερους ανθρώπους η πεζοπορία είναι μια διαφυγή από την πίεση της καθημερινότητας και ένας κάλος τρόπος βελτίωσης της φυσικής τους κατάστασης.

Από την στιγμή που είστε υγιής και μπορείτε να σταθείτε όρθιοι, ώστε να τοποθετήσετε το ένα πέλμα μπροστά από το άλλο, μπορείτε να περπατήσετε επομένως και να κάνετε πεζοπορία.
 
Η πεζοπορία θα μπορούσε να είναι ένας απλός περίπατος της Κυριακής σε ένα πάρκο ή δάσoς έως και μια αποστολή τριών εβδομάδων στην οροσειρά των Άνδεων. Σήμερα η πεζοπορία είναι μια παγκόσμια βιομηχανία δισεκατομμυρίων δολαρίων, με εκατομμύρια ανθρώπους οπαδούς. Στο εξωτερικό είναι πολύ δημοφιλής αθλητική δραστηριότητα ενώ τα τελευταία χρόνια γνωρίζει ανάπτυξη και στην Ελλάδα.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

Η πεζοπορία είναι μια εντελώς φυσική δραστηριότητα και για να ξεκινήσετε είναι κάτι τόσο απλό. Ένας από τους πιο βασικούς κανόνες στην πεζοπορία είναι ότι ποτέ δεν πρέπει να περπατάτε μόνοι. Εντούτοις πολλοί οπαδοί της πεζοπορίας επιλέγουν να περπατήσουν μόνοι τους.

Όταν κάνετε πεζοπορία μόνοι αυτό σας δίνει την ελευθερία να πάτε όπου θέλετε και δεν είναι απαραίτητο να προσαρμοστείτε στις επιθυμίες των άλλων. Πολλοί άνθρωποι απολαμβάνουν την απόλυτη ησυχία και μοναξιά. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν πολλά πλεονεκτήματα κάνοντας πεζοπορία με μια ομάδα ανθρώπων.

Η διαδρομή είναι πολύ ασφαλέστερη αφού εάν συμβεί κάτι σε εσάς οι υπόλοιποι θα μπορούν να σας βοηθήσουν. Γενικά μια ομάδα τριών ατόμων τουλάχιστον είναι η ασφαλέστερη λύση. Σε περίπτωση ατυχήματος ο ένας μπορεί να μείνει με το θύμα ενώ ο άλλος θα πάει να φέρει βοήθεια.

Μπορείτε να μάθετε από τους πιο πεπειραμένους της ομάδας πολλά από τα μυστικά της πεζοπορίας. Οι ευθύνες κατά την διάρκεια μιας διαδρομής μπορούν να μοιραστούν. Τέλος η πεζοπορία με μια ομάδα σας δίνει την δυνατότητα να γνωρίσετε νέους ανθρώπους και να διευρύνεται τον κύκλο σας.
 
Αν παρόλα αυτά επιθυμείτε να ξεκινήσετε την πεζοπορία μόνοι σας πρέπει να κάνετε τις καλύτερες δυνατές προετοιμασίες. Η τήρηση των κανόνων ασφαλείας αλλά και η γνώση της διαδρομής που θα περπατήσετε εκ των πρότερων δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να είστε ασφαλείς.

Ενημερώστε κάποιον δικό σας άνθρωπο φίλο ή συγγενή για το σχέδιο σας. Δώστε τους ένα αντίγραφο του χάρτη της διαδρομής που θα διανύσετε. Εάν δεν έχετε κανένα φίλο ή συγγενή ενημερώστε τις τοπικές αρχές. Κατά την διάρκεια της διαδρομής καλό θα είναι ανά τακτά χρονικά διαστήματα να ενημερώνετε τους δικούς σας ανθρώπους για την θέση που βρίσκεστε μέσω κινητού τηλεφώνου.

ΠΩΣ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΤΕ
  • Εάν είστε αγύμναστοι ή δεν έχετε ξανακάνει κάποιου είδους προπόνηση ή έχετε πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα να προπονηθείτε πρέπει να ξεκινήσετε σιγά-σιγά και προοδευτικά. Η πρώτη σας προπόνηση θα πρέπει να είναι μικρή σε διάρκεια να έχει εναλλαγές περιόδων πεζοπορίας και ξεκούρασης. Ο συνδυασμός ενός καλού ρυθμού πεζοπορίας και καλής ταχύτητας είναι ένα στοιχείο που χωρίζει τους αρχάριους από τους προχωρημένους πεζοπόρους.
  •  
  • Στον ενθουσιασμό σας μπορεί να ξεκινήσετε με πολύ γρήγορο ρυθμό με αποτέλεσμα να κουραστείτε και γρήγορα να εγκαταλείψετε την προσπάθεια. Ο σταθερός ρυθμός στην πεζοπορία είναι πολύ σημαντικός αφού σταθεροποιεί την αναπνοή, ελαττώνει την πίεση που βάζετε στα πόδια, τους πνεύμονες και γενικά του σώματος κατά την διάρκεια της προπόνησης. Επιπλέον έχοντας την γνώση του ρυθμού και της ταχύτητας θα σας βοηθήσει να προγραμματίσετε πιο εύκολα την διαδρομή. Τέλος ο σταθερός ρυθμός θα σας αφήσει πιο ξεκούραστους στο τέλος της διαδρομής.
  •  
  • Ο τέλειος ρυθμός της πεζοπορίας είναι ένα πολύ προσωπικό θέμα για τον καθένα και είναι κάτι που αναπτύσσετε από πεζοπορία σε πεζοπορία. Δοκιμάστε να αναπτύξετε στην πεζοπορία έναν ορισμένο ρυθμό με μια σταθερή ταχύτητα διασκελισμού και κρατήστε τη. Θα καταλάβετε ότι έχετε αποκτήσει έναν καλό ρυθμό αν ύστερα από μια ώρα διαδρομής δεν θα χρειάζεστε διάλειμμα.
  • Ρυθμίστε τον ρυθμό πεζοπορίας βάση των καιρικών συνθηκών και του βάρους (σακίδιο) που ίσως μεταφέρετε. Ο ρυθμός πεζοπορίας είναι μια υπόθεση όλου του σώματος που η αναπνοή και η ταλάντευση των χεριών πρέπει να γίνεται ρυθμικά και αρμόνικα. Μην διακόψετε τον ρυθμό κατά την διάρκεια της διαδρομής εκτός και αν είναι απολύτως απαραίτητο. Τα εμπόδια που θα συναντήσετε δεν είναι απαραίτητο να ανακόψουν τον ρυθμό σας ώστε να επιβραδύνετε ή ακόμη και να σταματήσετε.
  •  
  • Οι ανώμαλες επιφάνειες όπως οι ανηφορικές ή οι κατηφορικές κλίσεις μπορεί να σας δυσκολέψουν ώστε να κρατήσετε ένα σταθερό ρυθμό. Θα μπορούσατε να αλλάξετε τον διασκελισμό προσπαθώντας παράλληλα να κρατήσετε τον ίδιο ρυθμό. Συχνά αυτό θα αποδειχθεί πολύ δύσκολο αφού θα πρέπει να αλλάξετε και το ρυθμό της πεζοπορίας. Αυτό δεν είναι κακό εφ’ όσον είστε σε θέση να κρατήσετε το νέο ρυθμό φτάνει να προσαρμοστείτε.
  •  
  • Μην εξαντλείτε τον οργανισμό σας καταβάλλοντας υπερβολικές προσπάθειες και κάντε διαλείμματα εφόσον το χρειάζεστε. Μην παραλείψετε να πίνετε νερό κατά την διάρκεια της διαδρομής για την αποφυγή αφυδάτωσης. Σε καμία περίπτωση κατά την διάρκεια της προπόνησης δεν πρέπει να νιώσετε την οποιαδήποτε δυσφορία ή ενόχληση. Αν έχετε το παραμικρό πρόβλημα υγείας πρέπει να συμβουλευτείτε το γιατρό σας, για να σας δώσει εναλλακτικές λύσεις καθώς για τον χρόνο και την ένταση της προπόνησης.
ΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΣ

Πεζοπορία είναι η σωματική δραστηριότητα κατά την οποία διανύουμε περπατώντας μια μεγάλη απόσταση. Η απόσταση αυτή πρέπει να είναι τουλάχιστον 5 χιλιόμετρα, αλλιώς δεν θεωρείται πεζοπορία αλλά απλά περπάτημα.
Μπορούμε να διακρίνουμε τρεις κατηγορίες πεζοπορίας ανάλογα του βαθμού δυσκολίας της.
   1) ΑΠΛΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ
   2) ΟΡΕΙΝΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ
   3) ΟΡΕΙΒΑΣΙΑ
Ο όρος ορειβασία είναι ένα γενικός όρος των δραστηριοτήτων βουνού αλλά στις κατηγορίες της πεζοπορίας υποδηλώνει την πλέον δύσκολη μορφή της ορεινής πεζοπορίας.
Ο αλπινισμός τέλος δεν συμπεριλαμβάνεται στις παραπάνω κατηγορίες γιατί δεν ανήκει στην πεζοπορία και έχει ανάγκη ειδικών τεχνικών και υλικών.

Η Απλή Πεζοπορία

Είναι η πιο απλή μορφή πεζοπορίας. Με ελάχιστη διανυόμενη απόσταση τα 5 χλμ (ή σε χρόνο περίπου μια – δύο ώρες ), γίνεται σε εδάφη με πολύ μικρή κλίση χωρίς μεγάλη υψομετρική διαφορά, με ελαφρύ εξοπλισμό ο οποίος αποτελείται από αθλητικά παπούτσια ή παπούτσια trekking, ελαφρό συμβατικό ντύσιμο ανάλογα την εποχή και από ένα μικρό σακίδιο, όπου μπορείτε να έχετε λίγο νερό και πρόχειρη τροφή. Είναι το είδος της πεζοπορίας που είναι προσιτό στον καθένα αρκεί να είναι καλά στην υγεία του. Η απλή πεζοπορία μπορεί να γίνει οπουδήποτε υπάρχει το κατάλληλο περιβάλλον σ’ ένα δάσος, σ’ ένα βουνό σ΄ ένα νησί, δίπλα στην θάλασσα κ.λ.π.
Για να χαρακτηριστεί μια διαδρομή απλή πεζοπορία, η υψομετρική διαφορά που καλύπτεται κατά τη διάρκεια της διαδρομής δεν θα πρέπει να ξεπερνάει τα 300μ.
Για μεμονωμένα άτομα, για οικογένειες, για νεαρά παιδιά, λίγες ώρες, μισή μέρα ή και ολόκληρη μέρα, η απλή πεζοπορία αποτελεί μια άριστη σωματική δραστηριότητα.

ΟΡΕΙΝΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ

Αποτελεί το δεύτερο σκαλοπάτι της πεζοπορίας. Εδώ η απόσταση των 15 – 20 χλμ. και οι 5 – 8 ώρες πορείας αποτελούν τον κανόνα, αλλά τα χιλιόμετρα σε σχέση με τις ώρες χάνουν λίγο την αξία τους γιατί το έδαφος είναι ορεινό και μπορεί να παρουσιάζει δυσκολίες με αποτέλεσμα να διανύονται λίγα χλμ. ανά ώρα. Στατιστικά έχει διαπιστωθεί ότι η μέση ωριαία ταχύτητα είναι 3 – 4 χλμ./ώρα .
Ο εξοπλισμός είναι εξειδικευμένος και ιδιαίτερα τη χειμερινή περίοδο επιβάλλεται να είναι ο κατάλληλος. Ένα καλό ορειβατικό άρβυλο και ένα καλό σακίδιο αποτελούν τη βάση του εξοπλισμού, ενώ το κατάλληλο ντύσιμο και η πρόβλεψη τροφής/νερού είναι αναγκαία συμπληρώματα της πορείας.
Η ορεινή πεζοπορία μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε βουνό. Τα βασικά χαρακτηριστικά της ορεινής πεζοπορίας είναι η υψομετρική διαφορά της διαδρομής που μπορεί να φθάσει τα 500 – 600 μέτρα και το ότι η πορεία γίνεται συνήθως σε υψόμετρα μεγαλύτερα των 500μ. (όχι αναγκαστικά). Θα τονίσουμε και πάλι εδώ ότι η πραγματοποίηση μιας πορείας ειδικά σε υψόμετρα πάνω από 1000μ. μπορεί να γίνει εξαιρετικά δύσκολη κατά τη διάρκεια του χειμώνα λόγω άσχημων καιρικών συνθηκών.
Τα άτομα που θα κάνουν ορεινή πεζοπορία πρέπει να είναι εξασκημένα να έχουν ήδη κάνει απλές πεζοπορίες και να είναι ικανά να αντιμετωπίσουν πιθανές δυσκολίες.
Η ορεινή πεζοπορία είναι ιδανική για νέους ανθρώπους ικανοποιητικά γυμνασμένους οι οποίοι έχουν διάθεση να γνωρίσουν έναν άλλο τρόπο ζωής.

ΟΡΕΙΒΑΣΙΑ

Η ορειβασία αποτελεί την πλέον δύσκολη μορφή της πεζοπορίας . Συνήθης στόχος της ορειβασίας είναι η κατάκτηση κάποιας κορυφής.
Στην ορειβασία η απόσταση δεν παίζει ουσιαστικό ρόλο έχει όμως παρατηρηθεί ότι κατά μέσο όρο διανύονται 2 – 3 χλμ. την ώρα. Πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι ανά ώρα καλύπτονται περίπου 300 μέτρα υψομετρικής διαφοράς που σημαίνει ότι για να ανέβει κανείς 1000 μέτρα απαιτούνται περίπου 4 ώρες μαζί με τις στάσεις. Μια συνήθης ορειβατική ανάβαση διαρκεί 7 – 10 ώρες μαζί με την επιστροφή.
Ο εξοπλισμός ειδικά την χειμερινή περίοδο πρέπει να είναι πλήρης και πολλές φορές συμπληρώνεται με τα crampons (σκάρες με καρφιά που τοποθετούνται κάτω από τα παπούτσια για το περπάτημα σε πάγο) και με το piolet (ειδικό μπαστούνι με αιχμηρές άκρες για ασφάλεια σε παγωμένο χιόνι). Ένα καλό σακίδιο και τα ειδικά ορειβατικά ρούχα συμπληρώνουν τον εξοπλισμό
Τα άτομα που θα ασχοληθούν με την ορειβασία πρέπει να είναι απολύτως υγιή σε άριστη φυσική κατάσταση και να έχουν περάσει από τα δύο προηγούμενα στάδια της απλής και της ορεινής πεζοπορίας. Η πείρα και η μακρόχρονη ενασχόληση με την ορειβασία είναι σημαντικά. Στα πρώτα στάδια που θα ασχοληθεί κανείς με ορειβασία σκόπιμο είναι να ακολουθήσει κάποιο ορειβατικό σωματείο προκειμένου να εξοικειωθεί με τη βοήθεια έμπειρων ορειβατών.

Πίνακας με τα χαρακτηριστικά της κάθε κατηγορίας πεζοπορίας

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑΑΠΛΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑΟΡΕΙΝΗ ΠΕΖΟΠΟΡΙΑ ΟΡΕΙΒΑΣΙΑ
Απόσταση5-20 χλμ.10 - 25 χλμ.10 - 20 χλμ
Μέση ωριαία ταχύτητα4 - 5 χλμ / ώρα3 -4 χλμ / ώρα2 -3 χλμ / ώρα
Ώρες1 - 5 ώρες3 - 10 ώρες3 - 10 ώρες
Υψομετρική Διαφορά150 - 250 μέτρα300 - 600 μέτρα500 - 1100 μέτρα
Φυσική ΚατάστασηΚαλήΠολύ καλήΆριστη
ΕξοπλισμόςΕλαφρύςΚαλόςΠολύ καλός
ΕφόδιαΛίγαΑρκετάΠολλά
Εδαφικές ΔυσκολίεςΚαθόλουΑρκετέςΠολλές